ຝີເກີດຈາກອີ່ຫຍັງ

ຝີເກີດຈາກອີ່ຫຍັງ

ຝີເກີດຈາກອີ່ຫຍັງ

   ສາເຫດການເກີດຝີ ມາຈາກການຕິດເຊື້ອທີ່ບໍຣິເວນຜີວໜັງ ຂອງເຊື້ອແບຄເທເຣັຍ "ສແຕຟຟີໂລຄອຄຄັສ" (Staphylococci) ຊື່ງສາມາດເກີດທີ່ບໍຣິເວນໃດກໍ່ໄດ້ ແຕ່ມັກຈະເກີດຕາມບໍຣິເວນກົ້ນ ໃບໜ້າ ລຳຄໍ ຮັກແຮ້ ແລະຂາໜີບ ຮວມເຖີງການຮັກສາຄວາມສະອາດບໍ່ພຽງພໍ ຫຼືການສຽດສີກັບເສື້ອຜ້າ ປົກກະຕິແລ້ວ ແຜຈະແຕກແລະຫາຽເອງໃນເວລາ 2-3 ສັບປະດາ ການດູແລຮັກສາ ຄື ໃຊ້ສະບູ່ຂ້າເຊື້ອແບກເຕເຣັຍ ທີ່ມີໄຕຣໂຄຼຊານ ຫຼື ເຮັກຊາຄຼໍໂຣຟີລ ເປັນສ່ວນຜສົມ ກໍຈະສາມາດຊ່ວຽຂະຈັດເຊື້ອແບກເທເຣັຍ ທີ່ຢູ່ເທີງຜີວໜັງອອກໄປໄດ້.

ຫຼືອາດຈະກິນຢາແກ້ອັກເສບ ຄວບຄູ່ໄປດ້ວຽ ກໍ່ໄດ້ ແຕ່ຖ້າເປັນເຫີງນານແລ້ວ ຍັງບໍ່ຫາຽຈັກເທື່ອກໍ່ຄວນຈະໄປປຶກສາແພທຍ໌ຈະດີກວ່າ.

ເຣື່ອງຂອງຝີ: ກໍ່ເມື່ອຮ່າງກາຽສ້າງຜນັງຫໍ່ຫຸ້ມເຊື້ອໂຣຄບໍ່ໃຫ້ແຜ່ຜາຽກະຈາຽໄປທົ່ວ.

ພາບເຫຼົ່ານີ້ສແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຝີມີຜນັງຫຸ້ມຮອບແລ້ວມີໜອງ (ເຊື້ອໂຣຄແລະເຊນລ໌ທີ່ຕາຽແລ້ວ) ຢູ່ຫວ່າງກາງ.

ພຍາດເປັນຜີ

   ຝີບໍ່ວ່າຈະເກີດທີ່ໃດກໍ່ຕາມ ກໍ່ເປັນກົນໄກຂອງຮ່າງກາຽທັງນັ້ນ ໃນການຄວບຄຸມ ໃຫ້ເຊື້ອໂຣຄ ຢູ່ໃນຂອບເຂດ ບໍ່ໃຫ້ແຜ່ກະຈາຽ ຈື່ງມີການສ້າງ ຜນັງຫຸ້ມ ຮອບເຊື້ອໂຣຄໄວ້

ປັນຫາຂອງຝີຄື ຢາຂ້າເຊື້ອ ມັກຈະເຂົ້າໄປ ຂ້າເຊື້ອຂ້າງໃນຝີບໍ່ໄດ້ ວິທີການດຽວກໍ່ຄື ເຮັດໃຫ້ເຊື້ອໂຣຄ ແລະເຊນລ໌ ຂ້າງໃຈທີ່ຕາຽແລ້ວ ອອກມາ (ຫຼືທີ່ຮຽກກັນວ່າໜອງ) ຊື່ງທາງແພດ ຈະມີວິທີການ ຜ່າຝີເພື່ອເອົາເຊື້ອໂຣຄ ຫຼືຫົວຝີຂ້າງ ໃນນັ້ນອອກມາ.

ຝີສາມາດ ເກີດຂື້ນບ່ອນໃດກໍ່ໄດ້ ສມອງ ຕັບ ມ້າມ ປອດ ໃຕ້ຜີວໜັງ ໃຕ...

ສາເຫດຂອງຝີ

   ຝີສ່ວນໃຫຍ່ເກີດການຕິດເຊື້ອໂຣຄ ເຊັ່ນຕິດເຊື້ອທີ່ຮູຂຸມຂົນ ຫຼືມີເຊື້ອໂຣຄ ເຂົ້າສູ່ຜີວໜັງ ແລະເມື່ອເຊື້ອໂຣຄເຂົ້າໄປຢູ່ ກໍ່ຈະທຳໃຫ້ເກີດການອັກເສບ ແລະມີເມັດເລືອດຂາວ ເຂົ້າມາໃນ ການພະຍາຍາມ ທີ່ຈະກຳຈັດເຊື້ອໂຣຄເຫຼົ່ານີ້

ໃນໃຈກາງຂອງຝີ ຈະມີຂອງແຫຼວ (ໜອງ) ຊື່ເກີດຈາກເຊນລ໌ທີ່ຕາຽແລ້ວ ແບກເທເຣັຍ ຊື່ງຈະຄ່ອຽໆສະສົມຫຼາຽຂື້ນ ແລະຈະເຮັດໃຫ້ເກີດການອັກເສບແກ່ເນື້ອທີ່ບໍຣິເວນ ຮອບໆ ເຮັດໃຫ້ເກີດ ຄວາມເຈັບປວດເວລາຖືກກົດດັນ.

ຄົນທີ່ມີພູມມ໌ຄຸ້ມກັນໃນຮ່າງກາຽ ທີ່ອ່ອນແອ ມັກຈະເກີດຝີໄດ້ງ່າຽກວ່າປົກກະຕິ ແລະມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຝີຈະຮຸນແຮງແລະມີຂນາດໃຫຍ່ ນັ້ນເປັນເພາະວ່າ ພູມມ໌ຄຸ້ມກັນ ໃນຮ່າງກາຽ ບໍ່ສາມາດກຳຈັດ ເຊື້ອໂຣຄໄດ້ນັ້ນເອງ.

ຜູ້ທີ່ມີພູມມ໌ຄຸ້ມກັນໃນຮ່າງກາຽທີ່ອ່ອນແອ ແລະເກີດຝີໄດ້ງ່າຽໄດ້ແກ່:

 

  1. ຜູ້ທີໃຊ້ຢາ ໃນກຸ່ມສເຕຣອຍຄ໌ ເປັນຣະຍະເວລາຍາວນານ
  2. ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຢາເຄມີບຳບັດ
  3. ຜູ້ທີ່ເປັນເບົາຫວານ
  4. ຜູ້ທີ່ເປັນມະເຣງ
  5. ຜູ້ທີ່ເປັນເອດສ໌
  6. ຜູ້ທີ່ເປັນ ມະເຣງເມັດເລືອດຂາວ (ລີວຄີເມັຍ)
  7. ໄດ້ຮັບບາດແຜໄຟໄໝ້ ນ້ຳຮ້ອນລວກ
  8. ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ທີ່ຮຸນແຮງ

 

ອາການຂອງຝີ

ໂດຽທົ່ວໄປແລ້ວ ຝີຈະເປັນກ້ອນ ປວດ ທີ່ມີສີອອກແດງໆ ເມື່ອຈັບເບິ່ງ ຈະຮູ້ສຶກກ້ອນ ແລະກົດຂົ່ມລົງເຈັບ

ເມື່ອຝີມີຂນາດໃຫຍ່ຂື້ນ ຈົນເຖີງຈຸດໆໜຶ່ງ ທ່ານຈະຄຳໆເບິ່ງ ໄດ້ຫົວຝີແລ້ວ ອີກບໍ່ນານ ກໍ່ຈະແຕກອອກເອງ

ໂດຽສ່ວນໃຫຍ່ ຖ້າບໍ່ຮັກສາ ອາການຈະໜັກນ່ວງລົງໄປ ແລ້ວເຊື້ອໂຣຄ ກໍ່ຈະສາມາດແຜ່ກະຈາຽ ເຂົ້າສູ່ກະແສເລືອດໄດ້

ເກີດເປັນຕິດເຊື້ອໃນກະແສເລືອດ

ຖ້າເຊື້ອແຜ່ກະຈາຽ ເຂົ້າສູ່ກະແສເລືອດແລ້ວ ທ່ານຈະຮູ້ສຶກມີອາການໄຂ້ ປ່ວຽ ບໍ່ສະບາຽ

ເມື່ອໃດ ທີ່ທ່ານຄວນໄປຫາແພທຍ໌ (ທ່ານໝໍ)

  1. ເມື່ອຝີມີຂນາດໃຫຍ່ກວ່າ 1 ເຊັນຕີແມຕ
  2. ເມື່ອຝີມີຂນາດໃຫຍ່ຫຼາຽຂື້ນ ແລະປວດຫຼາຽຂື້ນ
  3. ເມື່ອທ່ານ ມີໂຣຄປະຈຳຕົວເຊັ່ນ ໂຣຄເອດສ໌ (AIDS) ມະເຣງ ເບົາຫວານ ຫຼືໃຊ້ຢາເສບຕິດ ຊນິດສີດເຂົ້າເສັ້ນ
  4. ເມື່ອທ່ານໃຊ້ຢາ ສເຕີຣອຽດ໌
  5. ເມືອຝີມີຕຳແໜ່ງຢູ່ໃກ້ທວານໜັກ (ຮູຂີ້) ຫຼືຢູ່ທີ່ບໍຣິເວນຂາໜີບ
  6. ເມື່ອທ່ານມີໄຂ້ ສູງກວ່າ 37,8 ອົງສາເຊລຊຽສ

 

ແລະໃຫ້ໄປພົບແພທຍ໌ທັນທີ ທີ່:

  1. ເມື່ອມີໄຂ້ຫຼາຽກວ່າ 39 ອົງສາເຊລຊຽສ ຫຼືໃຊ້ຢາສເຕີຣອຽດ໌ ມາເປັນຣະຍະ ເວລາຍາວນານ ຫຼືໄດ້ຮັບຢາເຄມີ ບຳບັດ ຫຼືໄດ້ຮັບການຟອກເລືອດ
  2. ເມື່ອທ່ານເກີດຝີ ແລະຄຳໄດ້ກ້ອນ ບ່ອນໃດກໍ່ຕາມ ທີ່ຢູ່ຣະຫວ່າງຝີ ກັບໜ້າເອິກ ເຊັ່ນ ທ່ານມີຝີທີ່ຕີນ ແລ້ວຄຳໄດ້ກ້ອນ ກົດເຈັບທີ່ຂາໜີບ ຫຼືມີຝີທີ່ແຂນແຕ່ຄຳກ້ອນໄດ້ທີ່ ຮັກແຮ້ ເປັນຕົ້ນ.
  3. ຝີທີ່ໃບໜ້າທີ່ມີຂນາດໃຫຍ່ກວ່າ 1 ເຊັນຕີແມຕຣ໌

 

ການຕຣວດແລະການວິນິດສັຍ (ກວດ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າ)

ແພທຈະທຳການຊັກຖາມປະວັດ ກ່ຽວກັບ :

  1. ຝີເກີດຂື້ນມາໄດ້ດົນນານເທົ່າໃດ
  2. ເຄີຽໄດ້ຮັບບາດເຈັບຫຼືເຄີຽມີແຜບໍຣິເວນນັ້ນຫຼືບໍ່
  3. ໄດ້ຮັບປະທານກິນຢາອີ່ຫຍັງຢູ່ແດ່
  4. ຢູ່ບ້ານມີໄຂ້ຫຼືບໍ່

 

ແພທຈະທຳການຕຣວດຝີ ແລະເນື້ອເຍືອບໍຣິເວນຮອບໆຝີນັ້ນ ຖ້າຝີຢູ່ໃກ້ກັບທວານໜັກ ແພທອາດຈະຕ້ອງຕຣວດ ໂດຽໃຊ້ນີ້ວມືທາງທວານໜັກ ນອກຈາກນີ້ແພທຈະຕຣວດຕ່ອມນ້ຳຢາງເຫຼືອງບໍຣິເວນຮອບໆນອກດ້ວຽ

 

ການຮັກສາຝີທີ່ບ້ານ

  1. ຖ້າຝີມີຂນາດນ້ອຽກວ່າ 1 ເຊັນຕີແມຕ ແນະນຳໃຫ້ປະຄົບຮ້ອນ (ໃຊ້ຜ້າຈຸບນ້ຳອຸ່ນແລະປະຄົບ) ປະມານ 30 ນາທີ ວັນລະ 4 ຄັ້ງ ກະພໍສິຊ່ວຽໄດ້
  2. ຢ່າພະຍາຍາມເຈາະໜອງອອກມາເອງ ເພາະວ່າອາດຈະເພາະວ່າ ຖ້າທ່ານເຈາະເອງ ອາດເກີດການຕິດເຊື້ອເຂົ້າໄປຂ້າງໃນ ແລະການເກີດການຕິດເຊື້ອໃນກະແສເລືອດໄດ້

 

ການຮັກສາທາງການແພທຍ໌

  1. ໂດຽທົ່ວໄປແພທຍ໌ຈະໃຊ້ວິທີຜ່າເອົາຝີອອກ ແລ້ວທ່ານຈະໄດ້ຮັບການສີດຢາໝຶນ(ຊາ) ແຕ່ວ່າຢາໝຶນບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ບໍ່ຮູ້ສຶກທັງໝົດນັ້ນດອກ ແຕ່ທ່ານພໍພຽງຈະເຈັບນ້ອຽລົງ
  2. ຖ້າຝີໃຫຍ່ອາດຈະຕ້ອງດົມຢາສລົບຜ່າ
  3. ແພທຍ໌ຈະທາຢາຂ້າເຊື້ອບໍຣິເວນທີ່ຈະຜ່າຝີ ແລ້ວຫຸ້ມຫໍ່ດ້ວຽຜ້າປາສະຈາກເຊື້ອຮອບບໍຣິເວນທີ່ຈະຜ່າຝີ
  4. ຕໍ່ຈາກນັ້ນກໍ່ຈະໃຊ້ມີດຂີດລົງໄປທີ່ຝີ ແລ້ວລ້າງຈົນໜອງອອກໄປໝົດ
  5. ຫຼັງຈາກນັ້ນແພທຍ໌ອາດຈະໃສ່ຜ້າກ໊ອຊ ເພື່ອຫ້າມເລືອດແລ້ວປິດແຜໄວ້ສັກ 1-2 ວັນ ເພື່ອຣະບາຽໝອງອອກ ຫຼືໃສ່ທໍ່ຣະບາຽແພທຍ໌ອາດຈະໃຫ້ຢາແກ້ປວດໂດຽທົ່ວໄປແລ້ວ ພາຽຫຼັງຈາກທີ່ເຈາະຝີແລ້ວຣະບາຽ
  6. ໜອງອອກແລ້ວ ອາການມັກຈະດີຂື້ນແທບທັນທີເລີຽ

 

ການປ້ອງກັນ

  1. ຮັກສາຄວາມສະອາດ ດ້ວຽນ້ຳແລະສະບູ່ ຢ່າງສມ່ຳສເມີ
  2. ໃຫ້ໄປພົບແພທຍ໌ທັນທີ ທີ່ເປັນແຜທີ່ເກີດຈາກການ ທີ່ມແທງເຂົ້າສູ່ຜີວໜັງ ໂດຽສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ ຖ້າທ່ານຄິດວ່າສິ່ທີ່ແປກປອມເຂົ້າໄປໃນບາດແຜ ຫຼືຖ້າທ່ານມີຄວາມສ່ຽງຂ້າງຕົ້ນ.

 

ໂດຽປົກກະຕິ ພາຽຫຼັງການເຈາະຝີແລ້ວ ຝີມັກຈະຫາຽເປັນປົກກະຕິ ສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວ ຢາປະຕິຊີວນະ ມັກບໍ່ຈຳເປັນ. ແລະອາການປວດຈະຄ່ອຽໆດີຂື້ນວັນຕໍ່ວັນ ທ່ານຄວນທຳແຜ ທຸກໆວັນທີ່ບ້ານ ຫຼືທ່ານສາມາດໄປເຮັດໄດ້ທີ່ ຄລີນິກ ສຖານີນາມັຍ ຫຼື ໂຮງພະຍາບານ ເປັນຣະຍະເວລາ 7-10 ວັນດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.